1000 stappen en meer - voor hoogbegaafdheid

Gisteren was ik bij een bijeenkomst van ondernemers binnen de vereniging Mensa Nederland. Mensa is een vereniging van mensen met een hoge algemene intelligentie (de bovenste 2%, zeg maar). Daarbij zitten behoorlijk wat mensen die graag als zelfstandig ondernemer werken. En een deel van hen doet mee aan een netwerk van ondernemers binnen Mensa (genaamd de Big Biz).

Lopen voor hoogbegaafdheid
We hadden bezoek: Willem Wind. Al 20 jaar een voorvechter voor mensen met HB. Voor passend onderwijs. Maar hij is daarbij, naar zijn zeggen, al tegen heel wat blokkades opgelopen, en tegen vooroordelen en misvattingen.

Hij is onlangs begonnen aan een wandeling voor hoogbegaafdheid. Hij is op 1 mei gestart op het drielandenpunt in Vaals, en wandelt sindsdien door Nederland om positieve aandacht te vragen voor hoogbegaafdheid. Opdat er meer kennis is over hoogbegaafdheid, meer respect, meer ondersteuning (waar nodig), passend onderwijs.

Je kunt daarover lezen op zijn website lopenvoorhoogbegaafdheid.nl. Ook kun je hem volgen op Twitter, zijn alias is @hoogbegaafde .

Te weinig kennis, te veel vooroordelen
Zijn verhaal is dat er te weinig kennis over hoogbegaafdheid in Nederland is, zeker bij scholen. Er zijn te veel vooroordelen. En om die reden krijgen hoogbegaafde kinderen vaak niet het juiste aanbod. Het passende aanbod is nodig om succes te kunnen hebben in het onderwijs. Succesvol zijn is namelijk niet voor iedere hoogbegaafde weggelegd. Dat is voor sommige mensen een eye-opener, maar het is echt waar. Een groot deel van de begaafde en hoogbegaafde kinderen redt zich prima in het bestaande onderwijs. Een ander deel niet, soms worden ze erg ongelukkig, of ze leven zich uit in negatief gedrag. Allebei ongewenst, allebei in het nadeel van het kind zelf, en bovenal: niet nodig.

Willem wandelt door Nederland. Hij doet in elke plaats zijn best aandacht te vragen, praat met burgemeesters, wandelt binnen bij 'de zorg', bij scholen, en wie maar iets van hem horen wil. Hij bezoekt scholen die hun best doen passend onderwijs aan te bieden, o.a. de zogenaamde "Leonardoscholen". Van al die gesprekken zet hij verslagen op zijn website. En wie mee wil wandelen, is welkom.

Te weinig voorbeelden...
Een van zijn ideeën: er zijn te weinig voorbeeld-hoogbegaafden. Ze moeten maar uit de kast komen. Dat is nog wat ongewoon. Lidmaatschap van Vereniging Mensa Nederland, dat zet ook vrijwel niemand op zijn of haar c.v. in dit landje van steek-je-kop-niet-boven-het-maaiveld-uit.

... dus samen op de foto, en uit de kast!
Ter plekke bedachten we dat we wel met Willem op de foto konden. "Laat maar zien, zet maar op je website, Willem." Gewoon een groepje Mensa leden, gewone mensen met een buitengewone intelligentie. En volgende week is de jaarlijkse gezellige en interessante ledenbijeenkomst (een 'annual gathering' in de internationale mensataal). Daar proberen we het gewoon weer. Willem op de foto met wie maar wil.

We zijn er. We zijn met velen (2% van 16 miljoen is ruim driehonderd duizend). We hebben dat ene element gemeen: hoge algemene intelligentie. En verder zijn we ook erg verschillend. De een is goed in muziek, de ander in schrijven, weer een ander in lesgeven over mindmaps, enzovoorts.

hoogbegaafd en toch ongelukkig?
Sommigen van ons denken zo snel dat ze zich snel vervelen. Op school leidt dat tot een naar gevoel (schiet eens op juf; wat is het hier saai!), en ook op het werk (na een tot anderhalf jaar weten we het wel met de standaardtaken, en wanneer komt die uitdagende opdracht nou?). Als je ze de kans geeft iets goeds te doen met dat snellere brein, worden ze gelukkiger én productiever.

Komt het door het beelddenken?
Velen denken meer in beelden, en kunnen daardoor hun ideeën niet makkelijk voor het voetlicht brengen (lastig als je collega's of medeleerlingen van een goed plan wilt doordringen). Lastig voor de aansluiting vooral. Jammer als een goed idee niet opgepikt wordt. Jammer als je het gevoel krijgt er niet bij te horen. Vervelend voor de toehoorder ook: "Waar heb je het in godsnaam over?". Het is goed als beide kanten hun best doen de ander beter te begrijpen.

Het is goed als leerkrachten iets meer ervan snappen. Het is goed als personeelsmanagers er meer van snappen. Ik ben benieuwd hoeveel Willem op dat gebied gaat bereiken. Bijzonder is het alvast wel.

Wandel ze, Willem!

PS. Er zijn nog wel een aantal kenmerken die vele HB-ers gemeen hebben, zie bijvoorbeeld het lijstje op de website van mensa: www.mensa.nl

BLOGPOSTS en LINKS
www.mensa.nl
lopenvoorhoogbegaafdheid.nl
Waarom intelligentie verborgen houden?

Waarom intelligentie verborgen houden?

Onlangs begon ik na te denken over stilte, zwijgen en wat je voor jezelf houdt. Op internet met name. Ik blog over allerlei zaken die mij bezighouden. Er zijn ook dingen waar ik niet over praat op mijn blog. Iedereen heeft wel dingen waarover hij of zij niet praat. Soms zeg je dan: "Er zijn dingen die je niet over je zelf vertelt." Alsof dat een algemene regel is. Maar niet iedereen denkt daar het zelfde over. Een vooorbeeld is ziekte en dood in je familie. De een doet er niet moeilijk over en gooit alles eruit. Dat heeft het voordeel dat je kunt meeleven. Je ziet het bijvoorbeeld op twitter, waar sommige mensen hun sores voorleggen. Anderen leven mee. ('Tweepcare' noemen ze dat: bezorgdheid en aandacht voor de andere twitteraars, tweeps). De ander vind dat dat in zijn of haar privésfeer thuishoort. Ik vind dat als iemand vindt dat informatie niet op straat hoort te liggen, dat die persoon daar zelf over mag beslissen. Om die sfeer die je voor jezelf wilt houden te beschermen, hebben we rechten op (bescherming van) privacy.

Zwijgen over begaafdheid
Soms zwijgen mensen over iets waar je je vanaf vraagt: maar waarom? Wat kan het voor kwaad... Maar goed, dat is aan die persoon zelf. Zoiets is intelligentie. In Nederland in ieder geval. Tenminste dat hoor ik nog wel eens om mij heen. Ik ben lid van de Vereniging Mensa Nederland. Dat is een vereniging van mensen met een hoge algemene intelligentie. En van sommige leden hoor ik dat zij rare reacties krijgen als ze daarover praten. Zelf twijfel ik daarom ook wel eens om over mijn lidmaatschap van Vereniging Mensa Nederland te praten. Maar goed, ik tweet regelmatig over hoogbegaafdheid, en over onderwijs voor hoogbegaafde kinderen. En ik heb het lemma over Mensa op wikipedia aangepast. Tussen de regels door, voor de goede verstaander, is dat nu wel bekend. So, out with it! Ik zal er maar eens over schrijven.

Wat is Mensa? Wat is hoogbegaafdheid?
Mensa is een internationale vereniging van mensen met een hoge algemene intelligentie. Vereniging Mensa Nederland hoort bij die internationale vereniging, als een soort onderafdeling. De norm om lid te kunnen worden, is dat je bij de mensen hoort die bij de top 2% qua algemene intelligentie zou moeten horen. (Dat wordt getest, ja. Er is dus een drempel.)

Waarom lid worden van zo'n vereniging?
Soms wordt die groep aangeduid met de term hoogbegaafd. Wat zegt dat lidmaatschap en die term hoogbegaafdheid nou eigenlijk? Dat wil zeggen dat leden een IQ van 130 of hoger hebben (volgens sommige tests 135). En dat is het eigenlijk. Daarnaast hebben al die leden heel veel andere eigenschappen en verschillen ze onderling nogal. En toch vinden ze het plezierig om een vereniging te hebben die om dat ene persoonlijk kenmerk draait: intelligentie. Waarom vinden ze dat aardig?

Plezier, herkenning en ook... lotgenotencontact
Ik ben nu een paar jaar lid, en uit gesprekken met andere leden, en uit literatuur over hoogbegaafdheid maak ik op dat mensen met een hoge intelligentie zich soms een vreemde eend in de bijt voelen in hun omgeving. Een deel van hen, voelt niet lekker, voelt zich niet gekend door hun omgeving. Voor kinderen bijvoorbeeld is dat soms reden om zich enorm aan te passen aan hoe de andere kinderen zijn. Dan vallen ze niet zo op. Helaas helpt hen dat niet - want ze voelen zich dan nog steeds vreemd. Ze voelen zich soms juist dom. Ze kunnen bij voorbeeld van zich zelf denken: "Het kan niet goed zijn dat ik de sommen nu al af heb, dan zal ik het wel verkeerd begrepen hebben!" Ook volwassenen kunnen zulke gevoelens hebben. Ze hebben af en toe het gevoel dat zij niet passen in hun omgeving. Dat kan aanleiding zijn voor eenzaamheid en allerlei andere negatieve gevoelens en gedachten. (Daarnaast zijn er allerlei hoogbegaafden die niet de geringste moeite hebben om te passen. En die hoor je dan ook niet.) En dan met andere mensen bij elkaar komen die net zo zijn, denken en voelen als jij, dat is plezierig, dan is er herkenning. Het is een soort lotgenoten- of soortgenotencontact, maar ook gewoon vanwege plezier en gezelligheid. Mensalen herkennen iets in elkaar. En daar voelen ze zich prettig bij. Zoals mensen soms graag samen voetballen, samen zwemmen, samen kletsen, voetballen, kletsen, spelen Mensalen graag samen.

Mijn verhaal
Laat ik ook uit mijn eigen ervaring spreken. Ik ben zelf door een vriendin gewezen op het bestaan van de vereniging. Ik had na ruim 40 jaar van mijn leven niet het idee dat ik tot de hoogbegaafden hoorde. Dat was eigenlijk geen interessant onderwerp op zich. Na een goed doorlopen middelbare school, een jaar werk en een studie filosofie, heb ik ook nog aan een promotie-onderzoek mogen werken. Aan de universiteit lopen veel mensen rond die slim zijn, die snel denken, en daarmee kon ik goed uit de voeten. Echt vreemd heb ik mij daarom zelden gevoeld. Niet vreemd genoeg om het een groot probleem te laten zijn.*

Waarom nou dat zwijgen over IQ en begaafdheid?
Het vervelende is dat het een onderwerp is wat af en toe ook flink weerzin bij mensen kan oproepen.
Wat mij opvalt aan gesprekken met hoogbegaafden is dat ze nog wel eens geconfronteerd met de vraag: voel je je soms beter dan een ander? En dan slaan die anderen de plank zo mis. Juist omdat wat ik net noemde. Behoorlijk wat leden van Mensa hebben juist altijd het gevoel een vreemde eend in de bijt te zijn. En daarom wordt men wel eens onzeker. En dan verrast mij die negatieve reactie toch wel enigszins.

Wordt vervolgd
Dit is een onderwerp met veel kanten, die ik niet in een blogpost kan omvatten. Laat ik wel even enkele vragen noemen waar je dit onderwerp in terug vindt:
- Er is een discussie over de vraag: meldt je je lidmaatschap en daarmee je talent op je c.v. (In Amerika is dat gewoon, hier niet.)
Een van de standpunten : wat belangrijk is, is niet het talent maar de prestaties die ermee samenhangen. (Die prestaties, die noem je op je c.v.).
- En zo vind je ook een debat rondom de definitie van hoogbegaafdheid (zelf): ook dan gaat het debat vooral over de vraag: is maatschappelijke prestatie belangrijk, of intelligentie sec?

Stof tot nadenken en schrijven voldoende, lijkt mij.

*Het enige waar ik minder goed mee uit de voeten kon als onderzoeker, was de noodzaak om als ik iets had uitgezocht, het ook nog voor anderen op te moeten schrijven. Daar had ik niet zoveel belangstelling voor. Als ik iets moet aanwijzen wat mogelijk met mijn IQ te maken had en problemen opleverde dan was het mijn perfectionisme ... maar dan loop ik vooruit op de zaak.

LINKS
Mensa International
Vereniging Mensa Nederland
blogkermis over hoogbegaafdheid : een verzameling links naar blogposts over hoogbegaafdheid

Ook geld nodig voor kinderen met een te snel brein?

Ik zet mij nu toevallig in voor een aantal projecten die met kinderen van doen hebben. Mijn tijd is een beetje op. Maar het zou erg goed zijn als er meer aandacht was voor -wat ik dan maar noem- kinderen die slimmer zijn dan goed voor ze is...
Ik heb het over kinderen wiens hersenen altijd maar doorgaan, kinderen die overal interessante vragen bij hebben, die erg slim zijn, maar niet altijd zo goed gaan op een gewone school. Die onderpresteren bij gebrek aan uitdaging. Die zorg nodig hebben en 'passend onderwijs' (compacter, rijker en uitdagender: zelfde thema's anders brengen; andere thema's vanwege bijzondere interesses (filosofie; ruimtelijk denken; top-down leren) Helaas is daar niet altijd voldoende kennis en ervaring voor in huis op een gewone school. En dat is voor die kinderen heel treurig. Ze kunnen er al vroeg heel ongelukkig van worden. Het kan ook zijn dat het lijkt alsof ze helemaal niet slim zijn. Vooral het gevoel niet te passen in de klas, kan kinderen erg veel verdriet doen.

Zo'n klein blogpostje voldoet eigenlijk niet om aan het onderwerp recht te doen. Maar laten we een beginnetje maken.

Kijk hier even naar: het verhaal van een meisje dat erg ongelukkig was op school tot ze naar een Leonardo klas kon: http://blip.tv/file/3423702


We hebben het over kinderen die hoogbegaafd zijn. Vaak wordt daar van gedacht dat ze zich wel redden. Helaas is dat lang niet altijd zo. Inmiddels is daar veel literatuur over. En er zou toch ondertussen mogelijk moeten zijn zulke kinderen op gang te helpen op een basisschool. Gelukkig is dat vaak ook wel zo. Maar ook vaak niet.

Als ik dan lees dat een onderzoek onder leerkrachten in het basisonderwijs uitwijst dat 80 % van hen het idee heeft dat ze onvoldoende in staat zijn deze kinderen te herkennen en passend onderwijs te geven, dan moet er toch iets gebeuren, zou je zeggen.

Maar gebeurt het ook? Ik las onlangs een artikel waar de indruk uit ontstond dat de meeste politieke partijen er weinig kaas van hebben gegeten....
(Ik zal in latere berichten iets meer links opnemen naar die onderzoeksresultaten.)

Intussen voor wie meer wil weten over hoogbegaafdheid en volwassenen - zie www.mensa.nl - en over kinderen en hun ouders : zoek maar eens naar: vereniging Pharos, Choochem, HINT en de Koepel Hoogbegaafdheid (waarin al deze verenigingen samenkomen).