Wikipedia. Wat een bijzonder succes!

Wikipedia. De website bevat inmiddels miljoenen artikelen. En wordt door bezoekers redelijk hoog tot zeer hoog aangeslagen. De inhoud groeit en groeit. En over de hele wereld werken vele mensen eraan mee. Het lijkt gratis. Het is gratis. Maar er zijn wel kosten. Daarom is elk jaar een ronde fondsenwerving nodig. En elk jaar brengt de campagne meer op.

Wikipedia blijft nog een jaar gratis. Want de fondsenwerving van 2010 was geslaagd!

Er was een bijzonder hoog doel gesteld om te behalen: 16 miljard dollar wilde de Wikimedia Foundation binnenhalen.twee keer zoveel als in 2009! In Nederland was het doel minder uitbundig gesteld, maar toch er zou worden gewerkt om beide doelen te bereiken.

… (even uithijgen)

Nu houd ik op met tekst in die staccatostijl, die Jimmy Wales vaak heeft. Ik houd dat niet vol.

Bijzonder
Het was bijzonder, om samen te werken met enerzijds een bijzonder grote groep vrijwilligers, en anderzijds een kleine groep betaalde krachten – allemaal op grote afstand van elkaar – allemaal aan het werk voor dat ene doel : genoeg geld binnenhalen om te zorgen dat Wikipedia gratis kan blijven. Gratis.
Kijk naar andere grote, belangrijke websites. Zijn zij gratis? Ja, maar dan wel vaak met advertenties die je hinderen als je informatie zoekt. Zoniet bij Wikipedia tot nu toe. Dat vind ik ook wel inspirerend, de hoop dat de website online kan blijven zonder enige invloed van adverteerders. In ieder geval is ook dit jaar het doel gehaald. Dit lijkt te bevestigen wat gedacht wordt: de bezoekers waarderen de aanwezigheid, de benadering en de neutraliteit van Wikipedia.

Hectisch
De fondsenwerving rond Wikipedia. Een hectische periode. Het voordeel (een groot netwerk maakt het steeds groter, als een mierennest groeit het en groeit het) is tegelijk een beperking. In een korte tijd veel geld moeten binnenhalen voor het voortbestaan, was een zware belasting voor al die vrijwilligers. Er vlogen berichten over de wereld. Gaat het nog goed, wat kan er nog verbeterd? Moeten er al nieuwe banners op de site? Werkt de tekst van Jimmy Wales nog goed, of kan het beter? Mag je überhaupt de woorden van de GROTE MAN wel versleutelen…? Ja, zeg ik. Het mag dan een 'grote man' zijn, met een superidee, maar dat maakt hem nog geen goede tekstschrijver.

Professioneel
Er waren af en toe nieuwe versies van Jimmy Wales' oproep om te doneren, geschreven door de grote man himself. Ja. Echt! Maar ook daarbij heb ik af en toe geschaafd, geschrapt in die tekst. Bovendien, iedereen kan wel eens een blinde vlek hebben, te langdradig zijn, of juist denkstappen verslaan. Daar maken we ons allemaal schuldig aan. Ook de grote man. Dus ik heb in zijn teksten geschrapt en aangevuld. Zie hier bijvoorbeeld een van fondsenwervende brieven.

Hectiek en hijgerigheid
Er trad een zekere hijgerigheid op. Er waren verschillende dingen die tot pittige discussies leidden, en soms tot irritaties. Maar het werkte wel. En na een vakantieperiode kijk ik er met een zekere trots op terug.

Trots
Wat zoveel vrijwilligers samen voor elkaar krijgen, is toch wel bijzonder. Of er ook kritische noten gekraakt kunnen worden? Natuurlijk. Maar nu niet. Nu overweegt de trots. Goed gedaan, wikipedianen!

BLOGPOSTS
Aan welke eisen moet een wikipedia tekst voldoen?
Ik steun wikipedia!

Welke eisen stelt Wikipedia aan tekstbijdragen?

Eigenlijk kan ik beter schrijven over anderen die Wikipedia steunen. Immers, Wikipedia wordt gevoed door duizenden schrijvers van over de hele wereld. Of over de vraag wat het met zich meebrengt als je wilt meeschrijven aan Wikipedia.

Laat ik beginnen met die vraag: wat is er voor nodig om een stuk te schrijven voor deze online encyclopedie?

Het is een hele onderneming om zoveel mensen - die lang niet allemaal getraind zijn om goede teksten te schrijven - een goed stuk te laten schrijven. En dan nog een stuk dat past in een stramien van een online encyclopedie. Het is dus niet zo maar een goed leesbaar stuk. Het moet aan aanvullende eisen voldoen. Welke dat zijn dat ga je pas beseffen, wanneer je je gaat verdiepen in Wikipedia (of in het idee van een encyclopedie).

Hoe schrijf je nu een goed lemma voor een encyclopdie?

Om een lemma in een encyclopedie te kunnen zijn, moet een stuk een goede inleiding geven op het onderwerp - voor mensen die er nog (vrijwel) niets over weten. Dat is vaak de reden dat je gaat zoeken in een encyclopedie: ik wil iets weten over een onderwerp, of ik wil meer weten.

Dat gegeven (lezers weten weinig van het onderwerp) betekent dat het voor niet-kenners leesbaar zou moeten zijn. Buiten dat, moet een stuk voldoen aan een aantal eisen waar een goed geschreven tekst aan zou moeten voldoen. Het moet een logische opbouw hebben, in correct Nederlands geschreven zijn (of in een andere taal correct) en de basis aan informatie bevatten die een zoeker nodig kan hebben.

Tenslotte moet het een stuk zijn dat een min of meer onpartijdig beeld geeft van een onderwerp. Het moet getoetste informatie bevatten, waar je van op aan kunt dat het juist is.

Hoe zorgt Wikipedia dat een stuk aan dat soort eisen voldoet?
Bij Wikipedia hebben ze dat wel goed begrepen, dat het niet voor iedereen eenvoudig is om een stuk te maken dat aan deze eisen voldoet. Dat het handig is om beginnende schrijvers daar iets over te leren. Daarom heeft de website een plek waar je algemene regels kunt vinden waarin je kunt lezen hoe het moet. Het is instructief die eens door te nemen. Heel leuk om te lezen, hoe wikipedia dat heeft gedaan. Ze nemen je stap voor stap mee langs een aantal onderwerpen waar een goed lemma aan moet voldoen.

Neutraliteit
Wat mij interesseert, is hoeveel belang men hecht aan onpartijdigheid, of zoals WIkipedia het benoemt: neutraliteit. Een bericht op wikipedia hoort neutraliteit uit te stralen. Er zijn natuurlijk onderwerpen waarover controverses bestaan. In dat geval hoor je de afzonderlijke discussielijnen allemaal gelijke aandacht te geven. Er op onpartijdige wijze over te schrijven.

Praktische tips voor de schrijver over neutraliteit
Het aardige is dat Wikipedia daar allerlei suggesties geeft hoe je op een zo objectief mogelijke manier kunt schrijven (en hoe niet). Dan gaat het om het type woorden waarin je iemands mening omschrijft.
Wel: "Hij is van mening dat ... en hij is de mening toegedaan dat..."
Of "Het ene standpunt luidt...".
Niet: "Hij claimt dat..."
Niet: "Hij durft te beweren dat... "

Bij de eerste manier van omschrijven houd je je eigen mening voor je en laat de lezer zelf bepalen bij welk van de standpunten deze zich het meest thuisvoelt. Bij de tweede manier van schrijven, is het enigszins suggestief (claimt) tot behoorlijk duidelijk dat je als schrijver weinig op hebt met dat standpunt.

Wikipedia is dus niet een plek voor pleidooien (tenzij in een neutrale omschrijving van iemands pleidooi naast tegenwerpingen die in hetzelfde debat gebruikt worden).

Wat ik ook een aardige aanbeveling op Wikipedia vind: als je twijfelt of je stuk misschien als een eenzijdige mening gezien kan worden, dan zijn er alternatieven, andere plekken waar je je werk eerst kunt voorleggen. Bijzonder!

Zie ook: de Wikipedia
Snelcursus


ANDERE BLOGPOSTS
Ik steun Wikipedia!

Eindredacteur onthult

Ik ben pas gestart in een nieuwe vrijwillige functie bij mijn favoriete ondernemersnetwerk, Entre Femmes. Entre Femmes is een netwerk voor vrouwelijke ondernemers in de regio Utrecht. Het netwerk bruist, is goed georganiseerd, er zijn veel zzp-ers lid van maar ook MKB-ers. En veel branches zijn vertegenwoordigd. Altijd leuke mensen te ontmoeten. Entre Femmes heeft een e-magazine voor leden-nieuwtjes. En een papieren blad.

Ik ben onlangs eindredacteur geworden van het papieren blad, de Entre Nous. Voor de zomer al werd ik gebeld door de vorige eindredacteur. Ik heb er al een vergadering opzitten, nog onder haar 'bewind'. En we hebben overleg gehad hoe het allemaal werkt.

Deze week was de deadline voor mijn redactie om stukken in te leveren. En begon het echte werk als eindredacteur. Leuk werk. Leuker dan ik gedacht had. Jaren lang heb ik studenten begeleid bij het schrijven van scripties, en daarbij veel aanwzijgingen gegeven over correct Nederlands, stijl, argumentatiestructuur. En als onderzoeker tips en adviezen uitgewisseld met collega's. Dat was wel andere koek natuurlijk, meer formeel taalgebruik, andere onderwerpen. Toch een leuke voorbereiding.

Deze week bleek hoe anders zo'n blad is. Het onderwerp natuurlijk. Hoe ondernemers denken en spreken over hun werk. Deze week kwamen er allerlei stukjes binnen. En dan even snel aanwijzingen leveren. Ja leuk, maar het is nog te lang. Mooie column, maar ik mis iets. Wat heen en weer praten (of mailen) en dan de schrijver weer even aan de slag. En dan het resultaat terugkrijgen. Ja, dat is het! Gelukt. Mooier geworden. Zo leuk.

Deze keer, bij dit nummer, is het extra leuk. Het onderwerp van het blad sluit aan bij het thema van de eerste bijeenkomst na verschijnen. Een bal masqué. We hebben gekozen om te schrijven over de verborgen talenten van de leden. En daar komen toch leuke verhalen uit.

Nee, ik ga nog niks verklappen over die verborgen talenten. Het mag nog even spannend blijven!