Welke eisen stelt Wikipedia aan tekstbijdragen?

Eigenlijk kan ik beter schrijven over anderen die Wikipedia steunen. Immers, Wikipedia wordt gevoed door duizenden schrijvers van over de hele wereld. Of over de vraag wat het met zich meebrengt als je wilt meeschrijven aan Wikipedia.

Laat ik beginnen met die vraag: wat is er voor nodig om een stuk te schrijven voor deze online encyclopedie?

Het is een hele onderneming om zoveel mensen - die lang niet allemaal getraind zijn om goede teksten te schrijven - een goed stuk te laten schrijven. En dan nog een stuk dat past in een stramien van een online encyclopedie. Het is dus niet zo maar een goed leesbaar stuk. Het moet aan aanvullende eisen voldoen. Welke dat zijn dat ga je pas beseffen, wanneer je je gaat verdiepen in Wikipedia (of in het idee van een encyclopedie).

Hoe schrijf je nu een goed lemma voor een encyclopdie?

Om een lemma in een encyclopedie te kunnen zijn, moet een stuk een goede inleiding geven op het onderwerp - voor mensen die er nog (vrijwel) niets over weten. Dat is vaak de reden dat je gaat zoeken in een encyclopedie: ik wil iets weten over een onderwerp, of ik wil meer weten.

Dat gegeven (lezers weten weinig van het onderwerp) betekent dat het voor niet-kenners leesbaar zou moeten zijn. Buiten dat, moet een stuk voldoen aan een aantal eisen waar een goed geschreven tekst aan zou moeten voldoen. Het moet een logische opbouw hebben, in correct Nederlands geschreven zijn (of in een andere taal correct) en de basis aan informatie bevatten die een zoeker nodig kan hebben.

Tenslotte moet het een stuk zijn dat een min of meer onpartijdig beeld geeft van een onderwerp. Het moet getoetste informatie bevatten, waar je van op aan kunt dat het juist is.

Hoe zorgt Wikipedia dat een stuk aan dat soort eisen voldoet?
Bij Wikipedia hebben ze dat wel goed begrepen, dat het niet voor iedereen eenvoudig is om een stuk te maken dat aan deze eisen voldoet. Dat het handig is om beginnende schrijvers daar iets over te leren. Daarom heeft de website een plek waar je algemene regels kunt vinden waarin je kunt lezen hoe het moet. Het is instructief die eens door te nemen. Heel leuk om te lezen, hoe wikipedia dat heeft gedaan. Ze nemen je stap voor stap mee langs een aantal onderwerpen waar een goed lemma aan moet voldoen.

Neutraliteit
Wat mij interesseert, is hoeveel belang men hecht aan onpartijdigheid, of zoals WIkipedia het benoemt: neutraliteit. Een bericht op wikipedia hoort neutraliteit uit te stralen. Er zijn natuurlijk onderwerpen waarover controverses bestaan. In dat geval hoor je de afzonderlijke discussielijnen allemaal gelijke aandacht te geven. Er op onpartijdige wijze over te schrijven.

Praktische tips voor de schrijver over neutraliteit
Het aardige is dat Wikipedia daar allerlei suggesties geeft hoe je op een zo objectief mogelijke manier kunt schrijven (en hoe niet). Dan gaat het om het type woorden waarin je iemands mening omschrijft.
Wel: "Hij is van mening dat ... en hij is de mening toegedaan dat..."
Of "Het ene standpunt luidt...".
Niet: "Hij claimt dat..."
Niet: "Hij durft te beweren dat... "

Bij de eerste manier van omschrijven houd je je eigen mening voor je en laat de lezer zelf bepalen bij welk van de standpunten deze zich het meest thuisvoelt. Bij de tweede manier van schrijven, is het enigszins suggestief (claimt) tot behoorlijk duidelijk dat je als schrijver weinig op hebt met dat standpunt.

Wikipedia is dus niet een plek voor pleidooien (tenzij in een neutrale omschrijving van iemands pleidooi naast tegenwerpingen die in hetzelfde debat gebruikt worden).

Wat ik ook een aardige aanbeveling op Wikipedia vind: als je twijfelt of je stuk misschien als een eenzijdige mening gezien kan worden, dan zijn er alternatieven, andere plekken waar je je werk eerst kunt voorleggen. Bijzonder!

Zie ook: de Wikipedia
Snelcursus


ANDERE BLOGPOSTS
Ik steun Wikipedia!

Ik steun Wikipedia!

De Wikimedia Foundation, de stichting zonder winstoogmerk achter Wikipedia, heeft vandaag het begin van haar jaarlijkse wereldwijde fondsenwerving aangekondigd. Het is de hoop dit jaar 16 miljoen dollar op te halen bij donateurs van over de hele wereld. Dankzij deze bijdragen kunnen Wikipedia en de Wikimedia zusterprojecten gratis beschikbaar blijven voor iedereen. Donaties vormen de verreweg belangrijkste bron van inkomsten voor de stichting.

Een nevendoel van de Foundation is om meer actieve vrijwilligers te werven. Zodra de financiële doelstelling is gehaald, wordt daar de nadruk op gelegd.

Toevallig begon ik in september zelf met een stuk op Wikipedia aan te passen (over bookcrossing...). Eerst nog wat voorzichtig. Want wie ben ik om zomaar een encyclopedie te gaan zitten aanvullen van achter mijn computer. Maar dat is nu juist het idee: dat veel vrijwilligers, ieder met de eigen kennis, samen een verzameling kennis bij elkaar kunnen brengen. En dat deze kennisbank voortdurend blijft ontwikkelen. Ieder kan een nieuw onderwerp toevoegen en er een informatief stuk over schrijven (een lemma). Anderen kunnen verbeteren, of commentaar leveren (waarna je zelf verbetert).

Wikipedia is eigenlijk de grootste vrijwiligersorganisatie van de wereld. Wel ondersteund door een kleine kern van betaalde krachten. Maar verder bestaat het vooral uit een netwerk van vrijwilligers met vertakkingen in landen over de hele wereld.

Ik heb de eer mee te mogen werken aan deze campagne. Het is een interessante fundraising campagne, omdat er - net als bij de productie van lemma's - door heel veel vrijwilligers over de hele wereld aan mee wordt gewerkt. Er is wel een behoorlijk doordacht concept aan ten grondslag. Voor Nederland wordt de actie gecoördineerd door de Vereniging Wikimedia Nederland. Meer lezen over deze vereniging kan op hun eigen wiki.

Ik heb nu eigenlijk geen tijd om veel te schrijven. Later meer.

BLOGPOSTS en een lemma:
Wikipedia lemma over bookcrossing
Zwerfboek gevonden!
Foto van Bookcrossing wild release #2

Eindredacteur onthult

Ik ben pas gestart in een nieuwe vrijwillige functie bij mijn favoriete ondernemersnetwerk, Entre Femmes. Entre Femmes is een netwerk voor vrouwelijke ondernemers in de regio Utrecht. Het netwerk bruist, is goed georganiseerd, er zijn veel zzp-ers lid van maar ook MKB-ers. En veel branches zijn vertegenwoordigd. Altijd leuke mensen te ontmoeten. Entre Femmes heeft een e-magazine voor leden-nieuwtjes. En een papieren blad.

Ik ben onlangs eindredacteur geworden van het papieren blad, de Entre Nous. Voor de zomer al werd ik gebeld door de vorige eindredacteur. Ik heb er al een vergadering opzitten, nog onder haar 'bewind'. En we hebben overleg gehad hoe het allemaal werkt.

Deze week was de deadline voor mijn redactie om stukken in te leveren. En begon het echte werk als eindredacteur. Leuk werk. Leuker dan ik gedacht had. Jaren lang heb ik studenten begeleid bij het schrijven van scripties, en daarbij veel aanwzijgingen gegeven over correct Nederlands, stijl, argumentatiestructuur. En als onderzoeker tips en adviezen uitgewisseld met collega's. Dat was wel andere koek natuurlijk, meer formeel taalgebruik, andere onderwerpen. Toch een leuke voorbereiding.

Deze week bleek hoe anders zo'n blad is. Het onderwerp natuurlijk. Hoe ondernemers denken en spreken over hun werk. Deze week kwamen er allerlei stukjes binnen. En dan even snel aanwijzingen leveren. Ja leuk, maar het is nog te lang. Mooie column, maar ik mis iets. Wat heen en weer praten (of mailen) en dan de schrijver weer even aan de slag. En dan het resultaat terugkrijgen. Ja, dat is het! Gelukt. Mooier geworden. Zo leuk.

Deze keer, bij dit nummer, is het extra leuk. Het onderwerp van het blad sluit aan bij het thema van de eerste bijeenkomst na verschijnen. Een bal masqué. We hebben gekozen om te schrijven over de verborgen talenten van de leden. En daar komen toch leuke verhalen uit.

Nee, ik ga nog niks verklappen over die verborgen talenten. Het mag nog even spannend blijven!